Nawierzchnie bezpieczne na plac zabaw

Nawierzchnia bezpieczna

Podstawowe informacje o nawierzchniach bezpiecznych

Jednym z głównych czynników, decydujących o bezpieczeństwie dzieci na placu zabaw jest odpowiednia nawierzchnia wokół urządzeń zabawowych. Właściwe zainstalowanie i odpowiednie przygotowanie nawierzchni amortyzującej upadek pozwala uniknąć wielu niebezpiecznych urazów. Należy również zwrócić uwagę, że pożądana nawierzchnia powinna umożliwiać użytkowanie placu również przy niesprzyjających warunkach pogodowych np. poprzez zainstalowanie systemu odwodnienia. Nawierzchnia pełni ponadto funkcję estetyczną miejsca zabaw i stanowi swoistą wizytówkę jego Administratora. Najważniejsza jednak funkcja nawierzchni związana jest z ochroną przed urazami – nie chroni ona wprawdzie przed upadkiem, ale powinna tłumić energię uderzenia głową zapobiegając jej uszkodzeniu, czego finał może być tragiczny.

W normie PN-EN 1177 odnoszącej się do nawierzchni na placach zabaw zastosowano tak zwane kryterium urazu głowy (HIC) wyrażane w centymetrach, którego wartość oznacza maksymalną wysokość upadku, przy której uderzenie głową o podłoże nie powoduje utraty życia. Kryterium to stosuje się w odniesieniu do poszczególnych rodzajów podłoża. Projektując nawierzchnię pod urządzeniami zabawowymi należy wziąć pod uwagę ich parametr zwany wysokością swobodnego upadku (WSU), czyli maksymalną wysokość w pionie od miejsca podparcia ciała (np. podest zjeżdżalni) do najniżej położonego punktu upadku. Na podstawie wysokości swobodnego upadku wyznacza się także strefę bezpieczeństwa dla danego urządzenia (to zadanie również należy do producenta) i w jej obrębie (a nie tylko bezpośrednio pod urządzeniem) należy bezwzględnie stosować nawierzchnię o odpowiednim HIC. Najczęściej występującym na placach zabaw rodzajem nawierzchni jest piasek, żwir, trawa, guma oraz nawierzchnia naturalna.

Pamiętać należy więc o właściwym doborze rodzaju nawierzchni do wysokości zainstalowanych urządzeń – im wyższa wysokość upadku tym wyższa wartość HIC. Niedopuszczalne jest stosowanie na placach zabaw nawierzchni twardych: ceglastych, kamiennych, betonowych, z ubitej ziemi czy gliny, przy czym dotyczy to wyłącznie strefy upadku wyznaczonej przez producenta danego urządzenia. W pozostałych miejscach, w tym pod urządzeniami o wysokości upadku do 60 cm, taki rodzaj nawierzchni jest dopuszczalny pod warunkiem, że jest ona wolna od nierówności, ostrych krawędzi oraz wystarczająco stabilna.

Rodzaje nawierzchni bezpiecznych

Planując wykonanie nawierzchni bezpiecznej na placu zabaw bardzo ważne jest, aby właściwie dobrać rodzaj zastosowanej nawierzchni w zależności od krytycznej wysokości upadku HIC. W zależności od wspomnianej wysokości norma zaleca zastosowanie następujących rodzajów nawierzchni wokół urządzeń:

Lp. Materiał Symbol w katalogu Minimalna grubość warstwy [mm]** Krytyczna wysokość upadku [mm]
1 Darń/gleba  D  – ≤ 1 000
2 Piasek* – wielkość ziarna od 0,2 do 2 mm  P 200
300
≤ 2 000
≤ 3 000
3 Żwir* – wielkość ziarna od 2 do 8 mm  P 200
300
≤ 2 000
≤ 3 000
4 Wióry – wielkość ziarna od 5 do 30 mm  P 200
300
≤ 2 000
≤ 3 000
5 Kora – wielkość ziarna od 20 do 80 mm  P 200
300
≤ 2 000
≤ 3 000
6 Nawierzchnia syntetyczna [według testu na upadek zgodnie z normą PN-EN 1177]  NE Zgodnie z HIC Krytyczna wysokość upadku wg badania

* – bez cząstek pyłowych i iłowych
** – w przypadku materiału sypkiego należy dodać 100 mm do głębokości minimalnej, aby zrekompensować przemieszczenie

Źródło: PN-EN 1176-1 : 2009