ABC placów zabaw

ABC placów zabaw

Podstawowe wskazówki

Wszędzie tam, gdzie brakuje odpowiedniej przestrzeni (dzielnice dużych miast), najwłaściwszym rozwiązaniem będzie ogrodzenie placów zabaw zapewniające dzieciom odpowiednie warunki do zabawy. Ogrodzenie placu zabaw stanowi z jednej strony barierę ograniczającą dostęp zwierząt, ale z drugiej strony pomaga rodzicom kontrolować najmłodsze dzieci, zapobiegając ich bezpośredniemu wtargnięciu na ulicę. Jednak aby ogrodzenie dobrze spełniało swoją rolę, musi być pozbawione ostrych zakończeń i być wolne od miejsc umożliwiających zakleszczenie jakiejkolwiek części ciała. Ogrodzenie powinno mieć co najmniej 1 metr wysokości oraz nie może ograniczać widoczności. Należy jednak pamiętać o tym, aby place zabaw w miarę możliwości budowane były w naturalnej scenerii, z udziałem roślin i naturalnych przeszkód terenowych, pełniących rolę ogrodzenia i dodatkowych atrakcji zabawowych. Okolice wejścia na plac zabaw, zwłaszcza sąsiadujący z jezdnią, powinno być z kolei zaprojektowane w taki sposób, aby dzieci musiały zwolnić i minąć przeszkody.

Najkorzystniejszym więc rozwiązaniem jest zlokalizowane go po bezpiecznej stronie placu zabaw lub zastosowanie barierek ochronnych, tworzących rodzaj labiryntu, zmuszających dziecko do zwolnienia i ominięcia przeszkody. Place zabaw składają się nie tylko z zainstalowanych urządzeń zabawowych, nawierzchni i ogrodzenia. Rzetelnie przygotowane miejsce zabaw stanowić powinno spójne, wielofunkcyjne i odpowiadające na potrzeby użytkowników miejsce, tworzące architektoniczną całość wraz z najbliższym otoczeniem oraz uwzględniać czynniki środowiskowe, takie jak na przykład ryzyko związane z wandalizmem czy obecnością uciążliwych obiektów. Należy pamiętać, że najlepszy plac zabaw to taki, który jednocześnie jest atrakcyjny, bezpieczny i rozwijający. Aby plac zabaw był w pełni funkcjonalny powinien zostać wyposażony w elementy dodatkowe, takie jak kosze na śmieci, ławki dla rodziców czy zieleń.

Pamiętać przy tym należy również, aby kosze na śmieci usytuowane były w miejscach odległych od urządzeń zabawowych i ławek, ponieważ latem stanowią one miejsce chętni odwiedzane przez osy. Z kolei zieleń nie powinna składać się z gatunków roślin trujących oraz mających kolce. Place zabaw w przestrzeni publicznej muszą odpowiadać na rozmaite potrzeby ich użytkowników, zatem przy projektowaniu ważny jest właściwy dobór wyposażenia do poszczególnych kategorii wiekowych, uwzględniający również rozwój psychiczny. Najwłaściwsze urządzenia to takie, których użytkowanie rozwija fizycznie, ale jednocześnie pobudza wyobraźnię dziecka. Nie wolno też zapominać o użytkownikach niepełnosprawnych, którzy mają takie samo prawo do korzystania z placów zabaw jak każde inne dzieci – mądrze zaprojektowany pod tym względem plac to doskonała przestrzeń integracyjna.

Kwestie prawne

Jakie dokumenty normatywne odnoszą się do placów zabaw? Jako pierwszą należy wymienić Polską Normę PN-EN 1176:2009, która dotyczy zarówno urządzeń zabawowych jak i nawierzchni stosowanych pod zabudowę placów zabaw. W normie tej znajdują się wytyczne do projektowania, wykonania i użytkowania, w szczególności huśtawek, karuzeli, urządzeń kołyszących, linariów itp., oraz nawierzchni bezpiecznych, a także wytyczne dotyczące ich eksploatacji i kontroli. Norma ta, zgodnie z jej oznaczeniem, odwołuje się bezpośrednio do norm obowiązujących w Unii Europejskiej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bu¬dynki i ich usytuowanie, to kolejny dokument regulujący kwestie związane z budową placów zabaw. Zgodnie z nim, w przypadku zespołu budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę, należy stosownie do potrzeb uwzględnić place zabaw dla dzieci najmłodszych. Co najmniej jedna trzecia terenu tego typu powinna znajdować się na terenie czynnym biologicznie, o ile decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie stanowi inaczej. Nasłonecznienie placu zabaw powinno wynosić najmniej 4 godziny i być liczone w dniach równonocy w godzinach od 10 do 16. W zabudowie śródmiejskiej dopuszczalne jest nasłonecznienie minimum 2 godziny.

Istotną regulacją rozporządzenia jest odległość placów zabaw od linii rozgraniczających ulicę od miejsc gromadzenia odpadów, która nie powinna być mniejsza niż 10 metrów. Z kolei minimalna odległość placu zabaw od parkingów nie powinna być mniejsza niż 7 metrów – dla parkingów do 4 stanowisk; 10 metrów – dla parkingów od 5 do 60 stanowisk oraz 20 metrów dla parkingów większych niż 60 stanowisk.

Normy bezpieczeństwa i certyfikacja

Na terytorium Unii Europejskiej obowiązują określone zasady wprowadzania na rynek wyrobów, zgodnie z którymi producenci mają obowiązek potwierdzenia zgodności wyrobu z wymaganiami odpowiednich norm. Producent dokonuje takiego potwierdzenia, poprzez wystawienie stosownej deklaracji zgodności, oraz umieszczenie na wyrobie znaku CE, co oznacza spełnianie dyrektyw tzw. „Nowego Podejścia” Unii Europejskiej.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na kwestię certyfikacji urządzeń, na zgodność z normami i związanej z tym odpowiedzialności za bezpieczeństwo wyrobu. Inwestor (zarządca) budując plac zabaw bierze na siebie odpowiedzialność za bezpieczeństwo bawiących się na nim dzieci. Jednakże inwestor tego typu obiektu może, wyposażając go w urządzenia, żądać od producenta deklaracji zgodności wyrobu z normami, a co więcej – może domagać się dostarczenia urządzeń, których zgodność z normami stwierdzać będą certyfikaty zgodności potwierdzone przez uprawnioną do tego instytucję. Zgodnie z obowiązującym prawem, sam producent może wystawić jedynie deklarację zgodności wyrobu z normami. Certyfikat zgodności z normami wydaje wyłącznie uprawiona jednostka posiadająca akredytację Polskiego Centrum Akredytacji.

Certyfikacja urządzeń placu zabaw na zgodność z normami nie jest obowiązkowa. Nie jest również obowiązkowe stosowanie Polskich Norm. Dlaczego więc inwestorzy, administratorzy czy zarządcy placów zabaw powinni tego wymagać? Chodzi o odpowiedzialność – w sytuacji gdy producent wystawi deklarację zgodności z normą na dany wyrób, ponosi on odpowiedzialność za stan faktyczny. Podobnie w przypadku certyfikacji – to jednostka certyfikująca bierze na siebie odpowiedzialność za uznanie wyrobu za zgodny z normami.

Istnieje jednak pewien wyjątek: rozpo¬rządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach, placówkach szkoły i placówkach podlegające Ministerstwu Edukacji i Nauki, są one zobowiązane do wyposażania placów zabaw wyłącznie w certyfikowane urządzenia. Każda z instytucji certyfikujących prowadzi wykaz wydanych przez siebie certyfikatów, dostępny również na stronach internetowych.

Technologia i materiały

Wszystkie materiały stosowane do produkcji urządzeń zabawowych na place zabaw powinny charakteryzować się wysoką jakością, trwałością a także posiadać wymagane atesty potwierdzające zgodność z polskimi i europejskimi normami. Stosowane technologie produkcyjne powinny zapewniać bezpieczeństwo i być przyjazne dla środowiska. Materiałami wykorzystywanymi do produkcji naszych urządzeń są:

DREWNO KLEJONE WARSTWOWO – o przekroju kwadratowym, z zaokrąglonymi krawędziami. Jest materiałem konstrukcyjnym, który powstaje przez sklejanie wielu warstw desek z drewna wysokiej jakości. Drewno zabezpieczone jest przed działaniem czynników atmosferycznych poprzez trzykrotne malowanie profesjonalnymi, specjalistycznymi preparatami do głębokiej impregnacji drewna. Jest doskonałym materiałem konstrukcyjnym do budowy urządzeń zabawowych ponieważ charakteryzuje je:

  • bardzo wysoka wytrzymałość i sztywność
  • wysoka stabilność kształtów i wymiarów
  • minimalna skłonność do powstawania pęknięć
  • brak skręcania belek, także przy dużych przekrojach i długościach
  • odporność na szkodliwe czynniki środowiskowe
  • duża odporność ogniowa

PŁYTY HDPE – wykonane z polietylenu o dużej gęstości. Stanowią doskonały materiał do produkcji wykończeń, zabezpieczeń bocznych, daszków. Zalety zastosowania tworzywa HDPE to:

  • wysoka trwałość
  • odporność na szkodliwy wpływ czynników atmosferycznych
  • odporność na promieniowanie UV
  • duża odporność na zadrapania oraz inne uszkodzenia mechaniczne
  • nie wymaga malowania

STAL NIERDZEWNA – stop żelaza z węglem, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie. Przy produkcji elementów konstrukcyjnych do urządzeń zabawowych jest malowana proszkowo lub cynkowana ogniowo, a także malowana farbami epoksydowymi, w celu dodatkowego zabezpieczenia przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych. Jest to materiał odporny na warunki atmosferyczne i większość substancji chemicznych, które występują w powietrzu. Charakteryzuje ją długotrwała estetyka i nie wymaga konserwacji. Najczęściej stosowana jest częściach zajazdowych zjeżdżalni oraz elementach narażonych na ścieranie tj. zawiesia huśtawek, rury strażackie.

METAL – przy zastosowaniu odpowiedniej konserwacji tego materiału, może on przetrwać nawet do 50 lat, z nawet dłużej, jeśli zostanie on poddany wstępnej obróbce ocynkowania ogniowego. Najlepszym jednak rozwiązaniem jest zastosowanie połączenia metalu z dodatkami innych materiałów tj. drewno, sklejka, HDPE, plastik czy HPL. W znacznym stopniu sprzyja to zarówno estetyce urządzeń jak i sprawia, że stają się dużo bardziej przyjazne w użytkowaniu dla dzieci (zwłaszcza w ekstremalnych warunkach atmosferycznych jak upał czy mróz).

KOTWY – wszystkie nasze urządzenia osadzone są w gruncie za pomocą kotew metalowych, malowanych proszkowo, co w pełni chroni drewno przed szkodliwym wpływem wilgoci z gruntu, a także w bardzo dużej mierze zwiększa stabilność konstrukcji urządzeń.

ŁAŃCUCHY – do produkcji naszych urządzę wykorzystywane są łańcuchy ogniowe o ogniwach krótkich, zarówno ocynkowane jak i ze stali nierdzewnej.

LINY – w urządzeniach sprawnościowych, poszczególne elementy wykonane są ze specjalnych, bardzo wytrzymałych lin z rdzeniem stalowym w oplocie polipropylenowym. Liny te wytrzymałe są na warunki atmosferyczne oraz dewastację. Są również bardzo przyjazne w użytkowaniu. ŚRUBY – do produkcji urządzeń naszej firmy wykorzystujemy śruby ocynkowane i zabezpieczone plastikowymi zaślepkami , a także wkręty ze stali nierdzewnej.

ZJEŻDŻALNIE – w naszej ofercie można znaleźć zarówno zjeżdżalnie ze stali nierdzewnej, jak również wykonane z nowoczesnego tworzywa PE (polietylen), które jest wyjątkowo trwałe, wytrzymałe i odporne na działanie czynników zewnętrznych.

Przykłady innych materiałów wykorzystywanych do budowy urządzeń zabawowych:

  • SKLEJKA – materiał kompozytowy sklejony z krzyżujących się cienkich warstw drewna (obłogów). Sklejki wytwarza się z różnych gatunków drewna. Ze względu na rodzaj zastosowanego w produkcji kleju możemy wyróżnić sklejki suchotrwałe i wodoodporne. Wodoodporność dotyczy tylko kleju, a nie całej sklejki, która jako produkt drewniany nie jest odporna na wodę. Stosowana jest najczęściej do produkcji daszków, boków i elementów ozdobnych.
  • DREWNO RDZENIOWE – najczęściej tłoczone cylindrycznie z rdzeniem w elemencie. Standardowo wszystkie elementy konstrukcyjne drewna są mocowane bezpośrednio w gruncie. Jego główną zaletą jest atrakcyjność cenowa, a także przyjemna powierzchnia w dotyku i widoku. Wadami tego materiału jest to, że mocno reaguje na zmiany pogody, posiada tendencje do powstawania szczelin i pękania, przy zbyt dużych szczelinach konieczne jest jego szpachlowanie.
  • DREWNO BEZRDZENIOWE – rodzaj drewna w którym rdzeń jest usunięty z elementu. Zaletami jego są przyjemna powierzchnia w dotyku i widoku oraz ograniczona konserwacja. Do wad należy głównie wyższa cena od drewna rdzeniowego.
  • PŁYTY HPL – płyty i laminaty ze sprasowanego papieru i żywicy, wykorzystywane głównie do wypełnień barier, daszków i elementów ozdobnych.
  • PLASTIK – materiał monolityczny, niemalże niegraniczone możliwości form. Stosowany na daszki, ścianki, przejścia, podesty, ślizgi i elementy dekoracyjne. Zalety: powierzchnia o nieograniczonych możliwościach fizyczno – wizualnych, przeważnie odporny na działanie warunków atmosferycznych, jako przeźroczysty rodzaj plexi może być wykorzystywany do okien – bulajów. Wady: nie naprawialny, na dużych powierzchniach wypacza się pod wpływem słońca, wymiana całych elementów przy uszkodzeniach części, średnio wytrzymały, ma tendencje do blaknięcia, trudno biodegradowalny.